Sporcu Beslenmesi
Sporcu beslenmesinde de altın kural üç + üç öğün
Sporcu beslenmesinde ana hedef genel sağlığın korunması ve performansın yükseltilmesidir. Herkes gibi sporcuların da günde üç ana ve üç ara öğün olmak üzere altı öğün ve bu öğünlerde ise karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral ve suyu yeteri kadar almaları gerekir. Profesyonel sporcuların ihtiyaç duydukları kalori miktarının yaklaşık %55-70'ini karbonhidrattan, %20-30'unu yağlardan, %10-15'ini de proteinden alması gerekir.
Karbonhidrat: Sporcuların yaptığı egzersizin şiddeti arttıkça kaybettikleri enerjinin büyük bir kısmı karbonhidratlar tarafından karşılanır ve bunun çok hızlı ve uygun bir şekilde yerine konması gerekir. O yüzden sporcular antrenman ya da maçtan sonra mümkünse ilk yarım saatte (en geç iki saatte) yeterli karbonhidrat alarak, azalan glikojen depolarını doldurmalıdırlar. Bu durum özellikle aşırı yüklenmenin olduğu dönemlerde hem performans hem de sağlık açısından gereklidir.
Protein: Kuvvet antrenmanı yapan sporcularda, protein alımı normal bireylerin alması gerekenden daha fazladır. Bu miktar sporcunun ağırlığı başına 1,5-2 gramdan fazla olmamalıdır. Bu gereksinim artan gıda alımı ile aslında kolayca karşılanır. Yukarıda belirtilen düzeyin üzerinde alınan protein sporcuya ek katkı sağlamadığı gibi, vücuduna yük ve kişiye maddi kayıptan başka bir şey sağlamaz.
Su: Sporcuların üst düzeyde performans sergilemesinin önemli bir diğer şartı ise yeterli su alımlarıdır. Yüzücüler ve soğukta spor yapan kayakçılar bile spor esnasında ciddi su kaybederler. Bu kayıp açık havada ve sıcakta spor yapan sporcularda çok daha ciddi olup, sadece performansı etkilemekle kalmayıp, sağlığı da tehdit edebilir. Sporcunun suya ihtiyacının olup olmadığını anlamanın en basit yolu (eğer sporcu vitamin almıyorsa) idrar renginin takip edilmesidir. İdrarın her zaman açık renkte olması gerekir. Sporcular, antrenman ve maçtan önce, maç sırasında ve bunlar bittikten sonra yeteri kadar sıvı tüketmelidir.
Vitamin, mineral: Sporcular yine normal bireyler gibi 5-8 çeşit farklı renkte sebze-meyveyi tüketmelidirler. Kilo sorunu nedeni ile bunu yapamayan düşük kilolu ve belirli ağırlıkta olması gereken sporcular hariç, sporcularda vitamin veya mineral takviyesine gerek yoktur.
FTR Uzmanı Spor Hekimliği Doçenti Dr. Tolga Aydoğ
Kişiye özel yaklaşım
"Profesyonel sporcular, eğer profesyonel çalışan bir medikal takıma sahip değilse, kesinlikle düzgün hizmet alabileceği bir ekip tarafından takip edilmelidir. Bu ekipte sadece spor hekimi değil, spor hekiminin danışabileceği bir konsültan hekim grubu, fizyoterapist, beslenme uzmanı, antrenman bilimci, psikolog, kondisyoner ve masör bulunmalıdır. Bu ekip, sporcuların sorunsuz olarak sezona katılmalarını sağlamaya çalışmanın yanı sıra, ortaya çıkan sorunları en kısa zamanda sorunsuz tedavi etmeye çalışmalıdır. Burada ekibin başı kulüp doktoru (ideali spor hekimi) olmalı, bu kalabalık medikal takım içinde organizasyonu o sağlamalıdır."