Efes Pilsen Spor Kulübü’nün katkılarıyla hazırlanan “Türk Basketbolunun 100 Yıllık Tarihi” Almanağı Türk basketbol tarihiyle ilgili önemli bilgileri ve ilginç detayları barındırması sebebiyle tüm basketbol takipçilerinin arşivlerinde bulunması gereken bir eser... İşte birkaç örnek;

Kapıyı Selim Sırrı Açtı…

İsveç jimnastiğini ülkemize getiren ve 1 numaralı spor adamlarımızdan olan Selim Sırrı Tarcan, o sıralarda Cağaloğlu Yüksek Öğretmen (Darülmuallimini Aliye) Okulu’nun beden eğitimi öğretmeniydi. Selim Sırrı, 18 Kasım 1920 günü okul bahçesinde düzenlediği spor bayramına, YMCA İstanbul müdürü Dr. Diver ve yardımcısı Repp’i davet etti. Diver’ın bu gösteriler sonunda “İsveç jimnastiği hareketlerinizle bizi büyülediniz, arzu ederseniz basketbol ve voleybol sporlarını da öğrencilerinize tanıtmak için emirlerinize amadeyim” sözlerini, Selim Sırrı büyük bir hararetle kabul etti. Diver ve Repp’in verdiği basketbol ve voleybol dersleri öğrencilere çok cazip geldi. Böylece Yüksek Öğretmen okulu da basketbol yuvası oldu.

Fener Çekildi, Çifte Şampiyon Çıktı…

19-25 Nisan 1955’te İstanbul Spor ve Sergi Sarayı’nda yapılan 10. Türkiye Basketbol Şampiyonası’na şehir şampiyonları Fenerbahçe, Ankaragücü ve Altınordu ile Federasyon Kupası grup birincileri Galatasaray, Modaspor ve Harp Okulu olmak üzere 6 takım katıldı. İstanbullular’ın ilk kapışmasında Modaspor, Galatasaray’ı 67-62 yenmeyi başardı. 23 Nisan’da Fenerbahçe, Modaspor’u 55-47 yenince şampiyonluk ibresi sarı-lacivertlilere döndü. Yine de şampiyon Fenerbahçe-Galatasaray arasında oynanacak son maçta belli olacaktı. Fenerbahçe kazanırsa veya 6 sayı ile kaybetse bile şampiyondu, Galatasaray’ın şampiyon olması için en az 7 farkla kazanması gerekiyordu. 25 Nisan 1955 gecesi Galatasaray, ezeli rakibi karşısında ilk yarıyı 25-20 önde kapadı, ikinci yarıda fark 13 sayıya kadar yükseldi. Bu arada Fenerbahçe’nin en iyi oyuncularından Altan ve Sacit beşer faulle oyun dışı kaldı. Maçın bitmesine 44 saniye kala ise, 40-27 geride olan Fenerbahçe, Modaspor’u şampiyon yapmak için sahadan çekildi. Çünkü hükmen mağlubiyetten Fenerbahçe 1 puanı alamayacaktı ve Modaspor ile Galatasaray’ın arasındaki maça bakılarak Modaspor şampiyon, Galatasaray da ikinci olacaktı. Basketbol Federasyonu bu durum üzerine aynı gece yaptığı toplantıda, Türkiye şampiyonluğunu kupayı ortadan keserek 9’ar puan toplayan Modaspor ve Galatasaray olmak üzere 2 takıma birden ilk ve tek defa verdi. Fenerbahçe 8 puanla üçüncü sırayı aldı.

Gençler Avrupa Şampiyonu…

Türkiye’de ilk minik basketbol takım kurucusu ve “Kavanoz Kenan” lakaplı Kenan Evranos’un 14 Temmuz 1977’de vefatı ile basketbol camiamız yeni bir acı yaşadı. 22-30 Temmuz’da Fransa’da Genç Milli Takımımız Avrupa şampiyonu olarak tarihimizdeki en büyük başarılardan birini yaşattı. Önder Seden’in antrenör, Atakan Karakaplan’ın da yardımcı antrenörlüğünde Necati Güler, Serdar Koçyiğit, Şadi Olcay, Turgay Demirel, Rahmi Özyar, Osman Savran, Can Sonat, Celal Arısan, Levent Şenol, Ali Limoncuoğlu, Turhan Koray ve Emir Turam’dan oluşan takımımız, Berck Grubu’nda Yugoslavya’yı 99-88, Yunanistan’ı 87-58, Almanya’yı 68-51, İspanya’yı 66-51, İsrail’i de 101-61 yenerek birinci oldu. Le Toquet’teki yarı final maçında İtalya’yı 76-56, finalde de Yugoslavya’yı ikinci kez 68-66 yenerek Avrupa Şampiyonluğunu 7 maçı da galip bitirerek kazandı. Şampiyona sonrası Cumhuriyet Gazetesi’nde bu şampiyonanın yıldızlar düzeyinde yapıldığı ve yaşı büyük oyuncular oynattığımız yer aldıysa da, Fransa’da lisanslardaki doğum tarihlerine bir itiraz gelmemişti. Yapılan spekülasyonlar sonucu Genç Milli Takımımız sonraki organizasyonlarda daha genç oyuncularla değiştirildi.

Koraç Kupası Efes Pilsen’in…

İki yıl önce Avrupa Kupa Galipleri Kupası’nda final oynayan Efes’e, artık Avrupa Kupası’na karışma vakti gelmişti. Lacivert-beyazlılar Polzela ve Maccabi Rishon’u 4 galibiyetle geçtikten sonra, 1/8 final grubunda 6 maçın 5’ini kazanarak birinci oldu. Çeyrek finalde, Fenerbahçe’yi 98-68 ve 56-74’lük skorlarla eledi. Yarı finalde İtalyanların ünlü takımlarından Teamsystem’i 102-78, 91-97’lik skorlarla aştı. Finaldeki rakip bir başka İtalyan Stefanel Milano idi. 6 Mart’ta ilk maçı 8 sayı farkla 76-68 kazanan lacivert-beyazlılar bir hafta sonra Milano’daydı. 7. dakikada İtalyanlar 16-8 ile sekiz farkı yakaladı. 14. dakikada ise Efes 25-23 öne geçti. Devre Stefanel’in 34-32 üstünlüğü ile bitti. İkinci yarı da büyük heyecan içinde geçti, fark 4 ve 7 sayı arasında gidip geldi, İtalyanlar istedikleri 8 farkı bulamadı ve 70-77’lik skorla Efes Pilsen Koraç Kupası şampiyonu oldu. Bu büyük başarıya Aydın Örs’ün antrenörlüğünde; Peter Naumoski, Tamer Oyguç, Ufuk Sarıca, Volkan Aydın, Mirsad Türkcan, Conrad McRae, Murat Evliyaoğlu, Hüseyin Beşok, Mustafa Kemal Bitim, Alpay Öztaş, Bora Sancar ve Erdal Bibo kadrosu imza attı.

Zeki 42 Yaşında Bıraktı…

1966’dan itibaren İTÜ, Altınordu, Muhafızgücü, İTÜ, Şekerspor, Beşiktaş, Tofaş SAS, İTÜ, Kolej ve tekrar İTÜ formalarını giyen Zeki Tosun 42 yaşında jübilesini yaparak potalara veda etti.

Efes Pilsen Final Four’da…

Efes Pilsen üç yıldır kapısından döndüğü ve Avrupa’nın en iyi dört takımının katıldığı, Avrupa Ligi Final four maçlarını oynama hakkını kazandı. Lacivert beyazlılar 1. Ve 2. Tur grup maçlarında 16 karşılaşmanın 11’ini kazanarak grubunu birinci sırada tamamladı. Grup maçlarından sonra önce Alba Berlin’i 2-0, sonra da Asvel’i 2-1’lik seri ile eledi ve tarihinde ilk kez Final Four’a yükseldi. 18-20 Nisan 2000 tarihlerinde düzenlenen organizasyonda yarı finalde Panathinaikos’a 81-71 kaybetti. Daha sonra Barcelona’yı 75-69 yenip Avrupa üçüncülüğünü elde etti.